ఓం పూర్ణమదః పూర్ణమిదం పూర్ణాత్ పూర్ణముదచ్యతే | పూర్ణస్య పూర్ణమాదాయ పూర్ణమేవావశిష్యతే | ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ||
బృహస్పతిరువాచ యాజ్ఞవల్క్యం | యదను కురుక్షేత్రం దేవానాం దేవయజనం సర్వేషాం భూతానాం బ్రహ్మసదనం | అవిముక్తం వై కురుక్షేత్రం దేవానాం దేవయజనం సర్వేషాం భూతానాం బ్రహ్మసదనం | తస్మాద్యత్ర క్వచన గచ్ఛతి తదేవ మన్యేతేతి | ఇదం వై కురుక్షేత్రం దేవానాం దేవయజనం సర్వేషాం భూతానాం బ్రహ్మసదనం | అత్ర హి జన్తోః ప్రాణేషూత్క్రమమాణేషు రుద్రస్తారకం బ్రహ్మ వ్యాచష్టే యేనాసావమృతీ భూత్వా మోక్షీ భవతి | తస్మాదవిముక్తమేవ నిషేవేతావిముక్తం న విముఞ్చేత్ | ఏవమేవైతద్యాజ్ఞవల్క్య ఏవమేవైతద్భగవన్ ఇతి వై యాజ్ఞవల్క్యేతి || 1 ||
అథ హైనమత్రిః పప్రచ్ఛ యాజ్ఞవల్క్యం | య ఏషోఽనన్తోఽవ్యక్త ఆత్మా తం కథమహం విజానీయామితి | స హోవాచ యాజ్ఞవల్క్యః | సోఽవిముక్త ఉపాస్యో య ఏషోఽనన్తోఽవ్యక్త ఆత్మా సోఽవిముక్తే ప్రతిష్ఠిత ఇతి || 1 ||
సోఽవిముక్తః కస్మిన్ప్రతిష్ఠిత ఇతి | వరణాయాం నాస్యాం చ మధ్యే ప్రతిష్ఠిత ఇతి | కా వై వరణా కా చ నాశీతి | సర్వానిన్ద్రియకృతాన్దోషాన్వారయతీతి తేన వరణా భవతి | సర్వానిన్ద్రియకృతాన్ పాపాన్ నాశయతీతి తేన నాసీ భవతీతి | కతమచ్చాస్య స్థానం భవతీతి | భ్రువోర్ఘ్రాణస్య చ యః సన్ధిః స ఏష ద్యౌర్లోకస్య పరస్య చ సన్ధిర్భవతీతి | ఏతద్వై సన్ధిం సన్ధ్యాం బ్రహ్మవిద ఉపాసత ఇతి | సోఽవిముక్త ఉపాస్య ఇతి | సోఽవిముక్తం జ్ఞానమాచష్టే | యో వై తదేవం వేదేతి || 2 ||
అథ హైనం బ్రహ్మచారిణ ఊచుః | కిం జప్యేనామృతత్వం బ్రూహీతి | స హోవాచ యాజ్ఞవల్క్యః | శతరుద్రీయేణేతి | ఏతాన్యేవ హ వా అమృతస్య నామధేయాని | ఏతైర్హ వా అమృతో భవతీతి ఏవమేవైతద్యాజ్ఞవల్క్యః || 1 ||
అథ జనకో హ వైదేహో యాజ్ఞవల్క్యముపసమేత్యోవాచ | భగవన్సంన్యాసమనుబ్రూహీతి | స హోవాచ యాజ్ఞవల్క్యః | బ్రహ్మచర్యం సమాప్య గృహీ భవేత్ | గృహీ భూత్వా వనీ భవేత్ | వనీ భూత్వా ప్రవ్రజేత్ | యది వేతరథా బ్రహ్మచర్యాదేవ ప్రవ్రజేద్గృహాద్వా వనాద్వా | అథ పునరవ్రతీ వా వ్రతీ వా స్నాతకో వాస్నాతకో వా ఉత్సన్నాగ్నిరనగ్నికో వా యదహరేవ విరజేత్తదహరేవ ప్రవ్రజేత్ || 1 ||
తద్ధైకే ప్రాజాపత్యామేవేష్టిం కుర్వన్తి | తదు తథా న కుర్యాత్ | ఆగ్నేయీమేవ కుర్యాత్ | అగ్నిర్హి వై ప్రాణః | ప్రాణమేవైతయా కరోతి | త్రైధాతవీయామేవ కుర్యాత్ | ఏతయైవ త్రయో ధాతవో యదుత సత్త్వం రజస్తమ ఇతి | అయం తే యోనిరృత్వియో యతో జాతో అరోచథాః | తం జానన్నగ్న ఆరోహాథా నో వర్ధయా రయిం | ఇత్యనేన మన్త్రేణాగ్నిమాజిఘ్రేత్ | ఏష హ వా అగ్నేర్యోనిర్యః ప్రాణః | ప్రాణం గచ్ఛ స్వాహేత్యేవమేవైతదాహ || 2 ||
గ్రామాదగ్నిమాహృత్య పూర్వైవదగ్నిమాఘ్రాపయేత్ | యదగ్నిం న విన్దేదప్సు జుహుయాత్ | ఆపో వై సర్వా దేవతాః | సర్వాభ్యో దేవతాభ్యో జుహోమి స్వాహేతి హుత్వోద్ధృత్య ప్రాశ్నీయాత్సాజ్యం హవిరనామయం | మోక్షమన్త్రస్త్రయ్యేవం విన్దేత్ | తద్బ్రహ్మ తదుపాసితవ్యం | ఏవమేవైతద్భగవన్నితి వై యాజ్ఞవల్క్య || 3 ||
అథ హైనమత్రిః పప్రచ్ఛ యాజ్ఞవల్క్యం | పృచ్ఛామి త్వా యాజ్ఞవల్క్యాయజ్ఞోపవీతి కథం బ్రాహ్మణ ఇతి | స హోవాచ యాజ్ఞవల్క్యః | ఇదమేవాస్య యజ్ఞోపవీతం య ఆత్మా అపః ప్రాశ్యాచంయ | అయం విధిః ప్రవ్రాజినాం || 1 ||
వీరాధ్వానే వానాశకే వాపాం ప్రవేశే వాగ్నిప్రవేశే వా మహాప్రస్థానే వా | అథ పరివ్రాడ్వివర్ణవాసా ముణ్డోఽపరిగ్రహః శుచిరద్రోహీ భైక్షమాణో బ్రహ్మభూయాయ భవతీతి | యద్యాతురః స్యాన్మనసా వాచా సంన్యసేత్ | ఏష పన్థా బ్రహ్మణా హానువిత్తస్తేనైతి సంన్యాసీ బ్రహ్మవిదితి | ఏవమేవైష భగవన్నితి వై యాజ్ఞవల్క్య || 2 ||
తత్ర పరమహంసా నామ సంవర్తకారుణిశ్వేతకేతుదుర్వాసఋభునిదాఘజడభరతదత్తత్రేయరైవతక-
ప్రభృతయోఽవ్యక్తలిఙ్గా అవ్యక్తాచారా అనున్మత్తా ఉన్మత్తవదాచరన్తః || 1 ||
ఇతి శ్రుతేః | త్రిదణ్డం కమణ్డలుం శిక్యం పాత్రం జలపవిత్రం శిఖాం యజ్ఞోపవీతం చేత్యేతత్సర్వం భూః స్వాహేత్యప్సు పరిత్యజ్యాత్మానమన్విచ్ఛేత్ || 2 ||
యథాజాతరూపధరో నిర్ద్వన్ద్వో నిష్పరిగ్రహః తత్త్వబ్రహ్మమార్గే సంయక్సంపన్నః శుద్ధమానసః ప్రాణసన్ధారణార్థం యథోక్తకాలే విముక్తో భైక్షమాచరన్నుదరపాత్రేణ లాభాలాభౌ సమో భూత్వా శూన్యాగారదేవగృహతృణకూటవల్మీకవృక్షమూల-
కులాలశాలాగ్నిహోత్రశాలానదీపులినగిరికుహరకన్దరకోటరనిర్ఝరస్థణ్డిలే-ష్వనికేతవాస్యప్రయత్నో నిర్మమః శుక్లధ్యానపరాయణోఽధ్యాత్మనిష్ఠః శుభాశుభకర్మనిర్మూలనపరః సంన్యాసేన దేహత్యాగం కరోతి స పరమహంసో నామ | ఇత్యుపనిషత్ || 3 ||
ఓం పూర్ణమదః పూర్ణమిదం పూర్ణాత్ పూర్ణముదచ్యతే | పూర్ణస్య పూర్ణమాదాయ పూర్ణమేవావశిష్యతే | ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ||
ఇత్యథర్వవేదీయా జాబాలోపనిషత్సమాప్తా |